Analiza Chemiczna w Ochronie Zabytków (AChwOZ’25), 1–2 grudnia 2025 r.

29 12 2025

W dniach 1–2 grudnia 2025 r. w Centrum Nauk Biologiczno-Chemicznych Uniwersytetu Warszawskiego odbyła się jubileuszowa, 25. edycja konferencji „Analiza Chemiczna w Ochronie Zabytków” (AChwOZ’25). Konferencja, od 25 lat stanowiąca jedno z najważniejszych krajowych forów wymiany wiedzy pomiędzy chemikami, konserwatorami, historykami sztuki i badaczami dziedzictwa kulturowego, zgromadziła niemal 150 uczestników reprezentujących środowiska akademickie, muzealne i konserwatorskie.

Konferencję uroczyście otworzyli prof. dr hab. Ewa Bulska, dyrektor Centrum Nauk Biologiczno-Chemicznych UW, oraz prof. dr hab. Sławomir Sęk, dziekan Wydziału Chemii Uniwersytetu Warszawskiego. W części inauguracyjnej przewodnicząca Komitetu Naukowego Barbara Wagner przedstawiła historię konferencji. Dwa wykłady zaproszone, inaugurujące tegoroczne spotkanie stanowiły istotny punkt odniesienia dla dalszej części programu. Wykład prof. Stefana Simona pt. Sustainable Preservation of Cultural Heritage in the Accelerating Climate Crisis poświęcony był wyzwaniom stojącym przed ochroną dziedzictwa kulturowego w kontekście przyspieszających zmian klimatycznych oraz konieczności wdrażania zrównoważonych strategii badawczych i konserwatorskich. Następnie prof. Matija Strlič zaprezentował wykład „On the smell of Egyptian mummified bodies and its significance”, ukazujący nowatorskie podejście do badań dziedzictwa kulturowego, łączące analitykę chemiczną z badaniami sensorycznymi oraz interpretacją kulturową. Oba wystąpienia, wygłoszone przez naukowców o międzynarodowej renomie, spotkały się z dużym zainteresowaniem uczestników i zapoczątkowały ożywioną dyskusję.

Dalsza część pierwszego dnia obejmowała wystąpienia dotyczące m.in. wielodyscyplinarnych badań ceramiki historycznej, analizy barw zabytkowych tkanin dekoracyjnych oraz zagadnień technologicznych, a dzień zakończyło spotkanie integracyjne (welcome party).

Drugi dzień konferencji podzielony był na cztery sesje tematyczne. Referaty obejmowały szerokie spektrum zagadnień, od badań archeologicznych i archeometrycznych (drewno, szkło, fajans), przez analizy technologii i chronologii obiektów rzemiosła artystycznego, aż po zaawansowane metody obrazowania, tomografii oraz analizy mikro- i nanostrukturalnej. Szczególną uwagę poświęcono metodom nieniszczącym i małoinwazyjnym, a także nowoczesnym technikom analitycznym stosowanym w badaniach obiektów muzealnych, w tym SP-ICP-MS, FIB-SEM-EDS oraz technikom elektrochemicznym.

Istotnym elementem programu było również wystąpienie poświęcone rezultatom 10. naboru wniosków o dostęp do infrastruktury E-RIHS.pl, podkreślające znaczenie krajowej i europejskiej infrastruktury badawczej dla rozwoju Heritage Science w Polsce.

Jubileuszowa edycja konferencji miała także wymiar integracyjny i popularyzatorski. Partner naukowy konferencji, firma Pro-Environment Polska Sp. z o.o., przygotował interaktywną fotobudkę, która cieszyła się dużym zainteresowaniem uczestników i w nieformalny sposób łączyła świat nauki, sztuki i komunikacji wizualnej.

Organizatorzy składają serdeczne podziękowania wszystkim uczestnikom, prelegentom oraz sponsorom konferencji: Pro-Environment Polska Sp. z o.o., Shimpol, Metrohm, Pik Instruments oraz Labsoft, za wsparcie merytoryczne i organizacyjne oraz współtworzenie wyjątkowej atmosfery jubileuszowego spotkania.

Jubileusz AChwOZ’25 potwierdził trwałe znaczenie konferencji jako platformy dialogu pomiędzy nauką a praktyką konserwatorską oraz jej istotną rolę w rozwoju badań nad dziedzictwem kulturowym w Polsce.