Dr Kamil Frankiewicz w europejskiej debacie o przepisach dotyczących zasobów genetycznych
12 02 2026
Dr Kamil Frankiewicz z Zielnika Uniwersytetu Warszawskiego – będącego grupą badawczą CNBCh UW oraz pracownią Wydziału Biologii UW – uczestniczy w europejskim procesie ewaluacji przepisów dotyczących wykorzystania zasobów genetycznych i podziału korzyści z ich badań. Jeśli Komisja Europejska weźmie pod uwagę głos naukowców, przepisy staną się prostsze i łatwiejsze w stosowaniu.
Dostęp do światowych zasobów biologicznych – takich jak rośliny, zwierzęta czy mikroorganizmy – regulują Konwencja o różnorodności biologicznej (CBD) oraz Protokół z Nagoi. W Unii Europejskiej ich zapisy wdraża Rozporządzenie 511/2014. Nakłada ono na badaczy obowiązek zachowania tzw. należytej staranności (due diligence), czyli potwierdzenia, że zagraniczne próbki zostały pozyskane zgodnie z prawem kraju pochodzenia.
Choć cele tych regulacji są ważne, praktyka ostatnich lat pokazuje, że w przypadku badań podstawowych i niekomercyjnych procedury bywają skomplikowane i czasochłonne. Dlatego Komisja Europejska rozpoczęła przegląd obowiązujących przepisów i ogłosiła zaproszenie do zgłaszania uwag (call for evidence).
Jedno z najbardziej kompleksowych stanowisk zostało przygotowane przez German Nagoya HuB i rekomenduje uproszczenie procedur dla badań podstawowych. W jego wypracowaniu uczestniczył dr Frankiewicz podczas spotkania ekspertów ds. Protokołu z Nagoi w grudniu 2025 r. w Brunszwiku. Uniwersytet Warszawski jest wśród instytucji wspierających to stanowisko – obok czołowych europejskich ośrodków badawczych, w tym instytutów Maxa Plancka.
Zaangażowanie naszego środowiska pokazuje, że UW a zwłaszcza CNBCh UW nie tylko wspiera badaczy w spełnianiu wymogów formalnych, ale również aktywnie uczestniczy w kształtowaniu przepisów, które wpływają na przyszłość badań przyrodniczych w Europie.
Z wszystkimi opiniami przesłanymi do Komisji Europejskiej można zapoznać się na stronie:
https://ec.europa.eu/info/law/better-regulation/have-your-say/initiatives/14822-Use-of-genetic-resources-and-the-sharing-of-benefits-arising-from-their-use-evaluation-of-EU-rules_en
Stanowisko German Nagoya HuB, wspierane przez UW, dostępne jest bezpośrednio tutaj:
https://ec.europa.eu/info/law/better-regulation/have-your-say/initiatives/14822-Use-of-genetic-resources-and-the-sharing-of-benefits-arising-from-their-use-evaluation-of-EU-rules/F33372746_en
WSPARCIE DLA BADACZY
|
