W laboratorium PestSpace: analiza jakości plonu bobiku

01 12 2025

W ramach projektu PestSpace sprawdzamy jakość plonów bobiku z naszych pól doświadczalnych we Wrócikowie i Radostowie. Film prezentuje fragment pracy w laboratoriach CNBCh UW oraz Wydziału Biologii UW, gdzie badania prowadzi Maksymilian Nowak z Wydziału Biologii.

Dlaczego analizujemy te rośliny?

Celem projektu PestSpace jest zrozumienie, jak rośliny uprawne radzą sobie pod naturalną presją szkodników i chorób. Na poletkach doświadczalnych stosujemy jedynie minimalne środki ochrony roślin, co pozwala obserwować rzeczywiste patogeny grzybowe oraz aktywność szkodników, zamiast warunków zmienionych przez intensywną ochronę chemiczną. Jednocześnie projekt ma na celu stworzenie aplikacji mobilnej i internetowej, która umożliwi szybką identyfikację patogenów i szkodników upraw, wspierając rolników, naukowców i doradców w podejmowaniu decyzji.

Jak zbieramy dane?

Z każdego poletka doświadczalnego pobieramy kilka roślin, a następnie wybieramy 10 roślin do szczegółowej oceny. Dla każdej z nich rejestrujemy liczbę strąków oraz liczbę nasion w strąku. Dodatkowo ważymy nasiona – to ważny wskaźnik jakości plonu, choć nie jest pokazany na filmie.

Szkodniki i uszkodzenia nasion

Podczas opracowywania próbek natrafiamy na strąkowce (Bruchus spp.), owady wygryzające małe otwory w nasionach bobiku. Każdy znaleziony osobnik trafia do probówki z etanolem w celu późniejszego oznaczenia gatunku.

Aby ocenić uszkodzenia nasion:

z każdej rośliny badamy 10 nasion,
co daje łącznie 100 nasion z jednej próbki.

To szczegółowe i czasochłonne badanie jest niezbędne do zrozumienia reakcji bobiku na naturalny stres biotyczny. Jest to tylko jeden etap międzynarodowego projektu. Podobne próbkowania i analizy prowadzone są w Estonii, na Łotwie, Litwie i w Finlandii. Zebrane dane przyczyniają się do stworzenia międzynarodowego systemu, w tym aplikacji mobilnej i internetowej, który pomoże rolnikom, naukowcom i doradcom szybko identyfikować choroby i szkodniki roślin uprawnych.

Cel jest prosty: udostępnić wszystkim rzetelną, naukowo potwierdzoną diagnostykę.

Projekt „PestSpace – Improving resilience to the spread of plant diseases via a regional Pest Common Data Space” uzyskał finansowanie w ramach programu Interreg Baltic Sea Region.