O Grupie

Grupa prowadzi badania dotyczące występowania, ekologii, właściwości ekofizjologicznych, różnorodności i ewolucji cyjanobakterii (sinic), w tym ich najmniejszych przedstawicieli – pikocyjanobakterii, w różnych środowiskach, także ekstremalnych. Badane są cyjanobakterie występujące w środowiskach typowo wodnych, takich jak Wielkie Jeziora Mazurskie, Jeziora Suwalskie, Morze Bałtyckie, przez środowiska graniczne (woda-ląd) po lądowe; półpustynne i pustynne (Pamir Wschodni, Południowa Kalifornia).

Grupa współpracuje z Grupą Badawczą Biogeochemia, Ekologia i Ochrona Ekosystemów, kierowaną przez dr hab. Małgorzatę Suską – Malawską, prof. UW.


Członkowie grupy

dr hab. Iwona Jasser, prof. UW

Kierownik zespołu

Tel.: +48 +48 22 5526680, nr pok.: 2.126

E-mail: jasser.iwona@biol.uw.edu.pl

Specjalistka w dziedzinie ekologii fitoplanktonu oraz ekologii, różnorodności i ewolucji sinic. Absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego. Praca magisterska w  Zakładzie Hydrobiologii UW. Doktoryzowała się w Instytucie Ekologii PAN. Od 2004 adiunkt  a obecnie profesor uczelni na Wydziale Biologii, UW. Autorka licznych publikacji naukowych oraz rozdziałów w książkach. Odbyła dwuletni staż naukowy na Uniwersytecie w Helsinkach w Biologicznej Stacji w Lammi. Uczestniczyła i organizowała wyprawy  naukowe na pustynie Azji Środkowej (Tadżykistan) i Kalifornii. Obok badań naukowych aktywnie uczestniczy w życiu Polskiego Towarzystwa Hydrobiologicznego (PTH) gdzie zaangażowana jest  we wspieranie rozwoju i upowszechnianie dorobku badań z dziedziny hydrobiologii a  także w kwestie ochrony ekosystemów wodnych.  Od 2015 Prezes PTH, uprzednio, od 2005, wiceprezes. Jest też (od 2006) przedstawicielem Polski w European Federation for Freshwater Sciences (EFFS).
Ostatnie ważne publikacje:
Thoo at al. 2020, Water, 12(5), 1304;
Khomutovska et al. 2020, Toxins, 12, 244;
Mantzouki et al. 2018, Toxins, 10(4), 156;
Bukowska et al. 2017, Scientific Reports, 7(1), 8342.

Zespół

dr Iwona Kostrzewska-Szlakowska
pok.: 204A, tel.: 22 5541204
e- mail: iwona.ks@biol.uw.edu.pl

mgr Nataliia Khomutovska
pok.: 2.125, tel.: 22 5526580
e-mail: khomutovska@biol.uw.edu.pl

mgr Małgorzata Sandzewicz
pok.: 2.125, tel.: 22 5526580
e-mail: sandzewicz@biol.uw.edu.pl

mgr Łukasz Łach
pok.: 2.125, tel.: 22 5526580
e-mail: lukaszlach@biol.uw.edu.pl

grupa współpracuje z:

prof. dr hab. Jan Kwiatowski

Działalność badawcza

Nasze zainteresowania badawcze dotyczą ekologii, występowania, ekofizjologii, różnorodności i ewolucji cyjanobakterii (sinic). Badamy cyjanobakterie z różnych środowisk, w tym środowisk ekstremalnych. Interesują nas pikocyjanobakterie czyli najmniejsze sinice, dominujące liczebnie w planktonie oceanów oraz „duże”, planktonowe i denne sinice. Badania prowadzone są w środowiskach typowo wodnych (jeziora mazurskie i suwalskie, Morze Bałtyckie), przez środowiska graniczne z matami mikrobialnymi występującymi w płytkich zbiornikach wodnych i strumieniach, następnie lądowe z zespołami sinic tworzącymi biologiczne skorupy glebowe, występującymi w środowiskach pustynnych (Pamir Wschodni i Południowa Kalifornia) po zespoły endolitów w skałach górskiej pustyni Pamiru.
Interesuje nas taksonomia, ewolucja, filogeneza i biogeografia sinic. Izolujemy i hodujemy sinice z mało przebadanych środowisk i badamy ich przynależność taksonomiczną. Badamy różnorodność zespołów sinic w tych środowiskach stosując analizy metagenomowe i identyfikujemy je poprzez mapowanie uzyskanych sekwencji na wiarygodnych drzewach filogenetycznych. Poszukujemy przedstawicieli Melainabacteria i Sericytochromatia, bezbarwnych, niefotosyntetyzujących, najbliższych krewnych fotosyntezujących cyjanobakterii (Oxyphotobacteria).
Badamy występowanie zakwitów sinicowych, cyjanotoksyn i innych związków biologicznie czynnych w kontekście zmian klimatu. Interesuje nas genetyczne uwarunkowanie i produkcja toksyn na tle czynników środowiskowych oraz metody walki z zakwitami.
Badamy inwazyjne sinice w Polsce i sinice żyjące w warunkach ekstremalnych jak np. gorące źródła czy wnętrze skał oraz przystosowania sinic do tych warunków.
Stosujemy metody mikroskopowe, izolacje i hodowle sinic, klasyczne analizy genetyczne, badania metagenomu środowiskowego metodą sekwencjonowania nowej generacji (NGS) oraz analizy cyjanotoksyn metodą LC-MS/MS we współpracy z Laboratorium Biogeochemii i Ochrony Środowiska.

ZAINTERESOWANIA BADAWCZE:

1. Różnorodność i ewolucja cyjanobakterii,
2. Ekologia toksycznych i nietoksycznych cyjanobakterii,
3. Zakwity sinicowe (cyjanobakteryjne) w kontekście zmian klimatu i ich mitygacja,
4. Cyjanobakterie środowisk ekstremalnych,
5. Pikocyjanobakterie i ich zróżnicowanie ekofizjologiczne i genetyczne

OFERTA:

1. Analiza cyjanotoksyn LC-MS/MS w Laboratorium Biogeochemii i Ochrony Środowiska, w próbkach planktonu oraz matach mikrobialnych i biologicznych skorupach glebowych,
2. Analiza obecności toksygenicznych cyjanobakterii na podstawie genów kodujących szlaki biosyntezy toksyn: mcy, ana, sxt, cyn,
3. Analizy fitoplanktonu.