O Grupie

Reprezentujemy Zakład Filogenetyki Molekularnej i Ewolucji Wydziału Biologii. Badamy różnorodność i ewolucję molekularną wybranych grup protistów (mikroorganizmów eukariotycznych). Występują one w bardzo różnych siedliskach na całym świecie i reprezentują znaczną część różnorodności organizmów eukariotycznych. Naszym głównym obiektem badawczym są fotoautotroficzne eugleniny. To jednokomórkowe glony pospolicie występujące w małych zbiornikach słodkowodnych, w tym bardzo licznie w wodach zanieczyszczonych (ściekach cukrowniczych, mleczarskich, zawierających metale ciężkie). Niektóre gatunki mogą tworzyć toksyczne zakwity, szczególnie niebezpieczne dla ryb.

 


Członkowie grupy

Prof. dr hab. Bożena Zakryś

Kierownik zespołu

Zespół

Prof. dr hab. Bożena Zakryś
e-mail:zakrys@biol.uw.edu.pl
tel: +48 22 553 05 50

dr Rafał Milanowski,
dr Anna Karnkowska,
mgr Maja Łukomska-Kowalczyk,
mgr Natalia Gumińska,
mgr Agata Kulczycka,
mgr Małgorzata Krupska,
Marcin Broler,
Alicja Fells,
Marta Gapińska,
Tomasz Kalinowski

Działalność badawcza

  • Systematyka, filogeneza i ewolucji zielonych euglenin. Staramy się zarówno lepiej poznać różnorodność tych organizmów poprzez izolowanie nowych gatunków ze środowiska, obserwacje mikroskopowe i badania molekularne, jak i odtworzyć relacje pokrewieństwa między nimi poprzez skonstruowanie wiarygodnego drzewa filogenetycznego uwzględniającego jak największą liczbę taksonów. Dotychczas zaledwie 5% gatunków ma swoją reprezentację na drzewach filogenetycznych, dlatego stosunki pokrewieństwa pomiędzy taksonami są słabo poznane.
  • Identyfikacja molekularna. Pracujemy nad uniwersalną, szybką i dokładną metodą identyfikacji molekularnej poszczególnych taksonów (barkod DNA). Umożliwi to monitoring zbiorników wodnych pod kątem bioróżnorodności euglenin,  w tym gatunków zdolnych do tworzenia zakwitów toksycznych.
  • Pochodzenie i ewolucja intronów niekonwencjonalnych. W genach jądrowych euglenin, oprócz konwencjonalnych intronów spliceosomalnych obecnych u większości eukariontów, występują introny niekonwencjonalne, usuwane niezależnie od spliceosomu. Badamy pochodzenie, mechanizm usuwania z pierwotnych transkryptów i mechanizmy wstawiania intronów niekonwecjonalnych w nowych pozycjach w genach jądrowych.
  • Ewolucja i pochodzenie chloroplastów drugorzędowych. Chloroplasty u wielu grup glonów, w tym również u euglenin, powstały w wyniku wtórnej endosymbiozy. Wykorzystując dane transkryptomiczne badamy zarówno potencjalne linie ewolucyjne, które mogły być donorem chloroplastu, jak i ewolucję tych organizmów po nabyciu chloroplastu.

Prowadzimy również konsultacje i ekspertyzy:

  • identyfikacje toksycznych gatunków euglenin w hodowlanych stawach rybnych;
  • ekspertyzy środowiskowe, zwłaszcza glony w ściekach przemysłowych (cukrowniczych, mleczarskich, zanieczyszczonych metalami ciężkimi);
  • konsultacje algologiczne przy konserwacji zabytków i w budownictwie (zespoły glonów rozwijające na tynkach, dachówkach, elewacjach z piaskowca i innych materiałach budowlanych).